در فضاهای بستهای مثل مترو و تونلهای قطار شهری، تهویه هوا یکی از حیاتیترین بخشهای طراحی تأسیسات است. حجم بالای مسافر، گرمای موتور قطارها و احتمال تجمع دود، نیاز به دستگاههای تهویه صنعتی قدرتمند و ایمن را ضروری میکند.
فنهای سانتریفیوژ بکوارد (HBC, HBK)
فنهای بکوارد با فشار بالا و راندمان زیاد برای تخلیه هوای گرم تونلها، اتاقهای فنی و موتورخانههای ایستگاهها استفاده میشوند.
ویژگیها:
- پروانه بکوارد مقاوم در برابر دمای بالا
- عملکرد پایدار در مسیرهای طولانی
- مناسب برای تهویه مرکزی ایستگاهها
جتفنها – تهویه و تخلیه دود تونلها
جتفنها در سقف تونلها نصب میشوند و وظیفه دارند دود و هوای آلوده را در مسیر طولی تونل هدایت کنند.
ویژگیها:
- نصب آسان بدون نیاز به کانالکشی
- فعالسازی خودکار در زمان آتشسوزی
- جریان هوای قوی برای تخلیه سریع دود
باکسفنهای بیصدا
در ایستگاههای مترو و دفاتر کنترل، کاهش نویز تهویه اهمیت زیادی دارد.
ویژگیها:
- طراحی آکوستیک با عایق صوتی داخلی
- صدای بسیار کم در عملکرد مداوم
- مناسب برای فضاهای نزدیک به محل حضور کارکنان
روففنها (HRF)
روففنها برای تخلیه هوای گرم و بخار از سالنهای انتظار و موتورخانهها استفاده میشوند.
ویژگیها:
- نصب روی سقف ایستگاهها
- مقاوم در برابر باران و رطوبت
- موتور ضدآب با عمر طولانی
فنهای فوروارد – هوای مثبت در مسیرهای خروج اضطراری
در زمان آتشسوزی، فنهای فوروارد با ایجاد فشار مثبت، مانع ورود دود به مسیرهای خروج اضطراری میشوند.
ویژگیها:
- فشار بالا و عملکرد ایمن
- نصب در شفتهای تهویه و راهپلهها
- طراحی مقاوم برای شرایط بحرانی
عایق دما و صدا در سیستم تهویه مترو
استفاده از عایقهای مناسب باعث کاهش مصرف انرژی و افزایش آرامش محیطی میشود.
- عایق دما برای حفظ عملکرد پایدار دستگاهها
- عایق صدا برای کاهش نویز در ایستگاهها
سیستم کنترل هوشمند تهویه
در متروهای مدرن، سیستمهای هوشمند با سنسورهای CO و دما، عملکرد فنها را بهصورت خودکار تنظیم میکنند تا مصرف انرژی تا ۳۰٪ کاهش یابد.
جمعبندی
در مترو و قطار شهری، استفاده از فنهای بکوارد، جتفن، باکسفن، روففن و فوروارد باعث افزایش ایمنی، کاهش آلودگی و حفظ آسایش مسافران میشود. طراحی درست سیستم تهویه، تفاوت بین یک ایستگاه معمولی و یک فضای ایمن و استاندارد را رقم میزند.